W psychologii schemat to wzorzec zawierający w sobie spójną i utrwaloną wiedzę na określony temat (także o nas samych). Powstaje na bazie naszych doświadczeń. Ułatwia nam zrozumienie aktualnych wydarzeń i podpowiada jak na nie reagować. Schemat może być pozytywny lub negatywny, adaptacyjny lub nieadaptacyjny. Może tworzyć się w dzieciństwie lub w późniejszym życiu.

Terapia schematu to nowe podejście terapeutyczne wywodzące się z nurtu poznawczo-behawioralnego. Łączy w sobie sprawdzone techniki poznawczo-behawioralne z elementami teorii przywiązania, teorii relacji z obiektem, terapii psychodynamicznej (Gestalt) oraz terapii skoncentrowanych na doświadczeniu. Twórcą terapii schematu jest Jeffrey Young, założyciel i dyrektor ośrodków terapii poznawczej oraz Instytutu Terapii Schematu w Nowym Jorku (USA).

W tym modelu pracy zakłada się, że wiele naszych negatywnych schematów ma swoje źródło w powtarzających się toksycznych przeżyciach z przeszłości, a ich zmiana wymaga uzyskania nowych odnawiających doświadczeń. Schematy składają się ze wspomnień, emocji, przekonań i doznań z ciała, dotyczą nas samych i naszych relacji z innymi. Wpływają na nasze zachowania.

Terapia schematu skierowana jest przede wszystkim do osób zmagających się z długotrwałymi trudnościami psychicznymi dotykającymi różnych sfer życia (np. relacji z rodziną i przyjaciółmi, związków czy pracy zawodowej) i znacznie utrudniającymi codzienne funkcjonowanie. Ta forma terapii stanowi skuteczną pomoc również dla tych, którzy cierpią z powodu zaburzeń osobowości takich, jak osobowość z pogranicza (borderline), narcystyczna, zależna, unikająca czy obsesyjno-kompulsywna.

Bibliografia:
1. Young, J., Klosko, J., Weishaar, M. (2014). Terapia schematów. Przewodnik praktyka. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
2. Popiel, A., Pragłowska, E. (2008). Psychoterapia poznawczo-behawioralna. Teoria i praktyka. Warszawa: Wydawnictwo Paradygmat.
3. Rafaeli, E., Bernstein, D., Young, J. (2011). Psychoterapia skoncentrowana na schematach. Warszawa: Wydawnictwo Zielone Drzewo Instytut Psychologii Zdrowia PTP.
4. źródło internetowe: http://www.cogitoterapia.pl/terapia-schematu
5. źródło internetowe: http://www.pstps.pl